|
HACER ÖZMAKAS- YAVUZ ÖZMAKAS, 05.01.2002
- M.Ö. 688'de düzenlenen 23.Olimpiyatta ilk boks maçını İzmir'li Onomostos kazanmıştır
- Batı uygarlığının ilk anıtsal yazın eseri İlyada İ.Ö 750-700 arasında Homeros tarafından İzmir'de yaratıldı
- Kentin büyük bir bölümünün yıkılmasına neden olan ilk deprem 1025 yılında oldu.
- İzmir de ilk Osmanlı rüştiyesi 1276 yılında açıldı.
- İlk Osmanlıca yemek kitabı 1330 yılında Tabiatname adı ile İzmir de yazıldı. Bir örneği halen
İstanbul Beyazıt Kütüphanesi nde bulunmaktadır
- 1400 de Fransisken rahipleri İzmir e ilk kez yerleşmeye başladılar.
- İzmir ilk kez Osmanlı topraklarına 2nci Murat tarafından 1426 yılında katıldı
- İzmir'de ilk kadı 1426 yılında göreve başladı
- İzmir'deki ilk başkaldırı Celali isyanları sırasında 1605-1606 yıllarında Arap Said ve Kalenderoğlu tarafından gerçekleştirildi
- 1619'da Fransız konsolosluğu açıldı
- 1621'de İngiliz konsolosluğu açıldı
- İlk Yahudi matbaası 1646'da açıldı
- 30.000 kişinin öldüğü ilk veba salgını 1676'da oldu
-Yabancı tüccarlar ilk kez 1707'de Buca'da ayaklandı
- 1716'da ilk kez bir paşa yönetici olarak geldi.Köprülü Abdullah Paşa
- İzmir'in yarısının yandığı ilk büyük yangın 1742'de oldu
- İlk Ermeni matbaası 1762'de açıldı
- St.Roche Manastırı ve Hastanesi 1814'de yapıldı
- İlk ihtisap nezareti 1824 yılında kuruldu
- Türkiye'nin ilk akademisi 1826'da İzmir'de Fransız konsolosu M.David'in girişimiyle konsolosluk salonunda açıldı
- ilk Musevi hastanesi 1827'de kuruldu
- İzmir'de ilk kolera salgını 1831 yılında yaşandı
- Filos Ton Neon adlı Rumca ilk gazete 1831'de İzmir'de yayınlandı
- Avusturya Postanesi 1837'de açıldı
- Fransız Postanesi 1837'de açıldı
- İlk Ermenice gazete İçtemeran Bidari Kidelyas 1839'da protestan Ermeniler tarafından çıkarıldı
- Eyalet merkezi 1841'de Aydın'dan İzmir'e taşındı
- 1841'de ilk tiyatro Euterpe kuruldu
- İzmir'de ilk Ladino(Yahudice)gazete 1842'de yayınlandı
- Bulgarca ilk gazete olan Ljuboslowije 1842'de aylık olarak yayımlanmaya başladı
- Büyük Postane 1843'te hizmete girdi
- Dersaadet Postanesi nin İzmir şubesi 1843 yılında açıldı.
- 1844'de Halkapınar Kağıt fabrikası yapımı başladı
- 1843'de Düzoğlu Hoca Agop İzmir'de kağıt fabrikası kurma ruhsatı aldı.Fabrikanın yapımı 1846'da tamamlandı
- 1847'de Ermenilerce kurulan Şark Kağıthanesi üretime başladı
- İlk buharlı un fabrikası 1847'de Midillili Mehmet Necip,Rıza Bey,Stefanos ve Menolakis tarafından kuruldu
- İlk Türkçe matbu eser 1848'de yayınlanan 28 sayfalık bir din kitabıdır
- Aydın eyalet merkezi 1850'de yeniden İzmir'e taşındı
- 1850'de İzmir'li doktor Garko Ege Bölgesi otlarından yararlanarak şeker hastalığına iyi gelen ilaç buldu
- İzmir'e ilk gelen Osmanlı Padişahı Sultan Abdülmecit'tir.Bu ziyaret 22 Haziran 1850 Cumartesi gerçekleşti
- İzmir Ticaret Meclisi 1850'de kuruldu
- 1851'de ilk susam ve zeytinyağı fabrikası açıldı
- 1849'da temeli atılan ilk Türk Hastanesi Guraba_i Müslimin hastanesi 1851'de hizmete girdi
- Ünlü eşkiya Katırcı Yani 1853 yılı Ekim ayı başında Buca'da yakalandı
- İlk iplik fabrikası 1853'te Ömer Ağa tarafından işletmeye açıldı
- 1854'te "Issigonis" demir fabrikası Alsancak'ta kuruldu
- İzmir'de batılı anlamda ilk at yarışları 1856'da başladı
- İzmir-Aydın demiryolu 23 Eylül 1856'da İngilizlere verildi
- İlk havagazı fabrikası kurma imtiyazı 1857'de Mösyö Marşe'ye verildi
- İlk rüştiye 8 Ocak 1858 Cuma günü 54 öğrenci ile açıldı
- Alsancak istasyonunun temeli 1858'de atıldı
- 23. 03. 1858 İlk tren hizmete girdi.
- İlk havagazı fabrikası 1859'da İngiliz gazeteci Edwards tarafından açıldı
- İlk rakı fabrikası 1861'de Amerikalı Makri Bovari tarafından açıldı
- Ticaret mahkemesi 1862'de çalışmaya başladı
- Sultan Abdülaziz,İzmir'e 20 Nisan 1863'te ilk kez geldi
- Kent sokaklarını genişletme çalışmalarına ilk kez 1864'te Gaziler caddesinde başlandı
- 1865 yılında ilk kez, kurulan bir komisyonla doktorluk yapanların kimlikleri ve belgeleri incelendi.
- Temmuz 1866 tarihinde İzmir- Çanakkale telgraf hattı kuruluşu tamamlandı.
- İzmir e ilk Rus posta vapuru Oleg 15 Mayıs 1866 tarihinde geldi.
- İlk şeker fabrikası 1866'da Davidoğlu Karabet Efendi tarafındn açıldı
- İlk vilayet konağının temeli Vali Sabri Ahmet Paşa tarafından 1868'de atıldı
- İlk belediye 1871'de kuruldu
- Hükümet binası 1872'de inşa edildi
- İlk Türkçe gazete Devir 6 Eylül 1872'de çıktı
- Yeni usulde eğitim veren iptidai okul 1873'te Tilkilik'te açılan Teslihiye Mektebi'dir
- Rothschild Hastanesi ilk kez 1874'de kuruldu
- Türklere ait ilk özel matbaa 1874'de Hafız Nuri Efendi tarafından kurulmuştur
- İzmir in Türkçe ilk mizah gazetesi Kara Sinan 3 Haziran 1875 günü yayımlanmaya başladı.
- İzmir rıhtımı 1876'da kullanıma açıldı
- İzmir ilk gösteri santçısı hokkabaz Mehmet Şükrü Bey'dir.İlk gösterisini Haziran 1877'de gerçekleştirdi
- İlk itfaye 1880'de İngiliz sigorta şirketi tarafından kuruldu
- İlk Türk ihracatcısı Mehmet Suphi Efendi'dir.1881'de Ermeni Vahan Efendi ile ortak açtığı kuruyemiş mağazası ile bu işi gerçekleştirdi
- Türkiye'de ilk özel gazete İzmir'de Alexandr Balcgue tarafından 24 Mart 1881'de Spectatuer Oriental(Doğulu Gözlemci)Fransızca olarak çıkarıldı
- İlk yayınlanan gazete Aydın'dır.aydın valisi Mithat Paşa tarafından 1881'de ilk resmi yayın organı olarak çıkarılmıştır
- İzmir de ilk İngiliz Postanesi 1882 yılında hizmete girdi.
- İzmir de ilk resmi balo 1882'deAydın valiliğine atanan Hacı Naşit Paşa tarafından İzmir Hükümet Konağı'nda düzenlendi
- Hamidiye vapurları 1884'te İzmir-Karşıyaka seferlerine başladı
- 1884'te Konak-Göztepe tramvay hattı imtiyazı verildi
- Edebi dilde ilk Türk dergisi Nevruz'dur.1884'te Halil Ziya ve Tevfik Nevzat tarafından çıkarılmıştır
- Ticaret Odası 1885'te kuruldu
- İlk Osmanlı özel gazetesi Hizmet,1886'da yayınlanmaya başladı
- İlk buz fabrikası 1887'de Ebdullah Bey ve Şükrü Bey tarafından kuruldu
- İzmir'de ilk Türk Bankası 1888'de İzmir'de şubesini açan Ziraat Bankası'dır
- İlk çuha fabrikası 1889'da Mehmet Ali Bey tarafından kuruldu
- Türkiye'de ilk futbol takımını İzmir'de 1890 yılında kurdular
- İlk kayık yarışı Temmuz 1892'de yapıldı
- İlk atletizm yarışı Mayıs 1892'de yapıldı
- İlk İzmir Su Şirketi 11 Mayıs 1894 günü kuruldu.
- Hizmet gazetesi ilk kez İzmir dışına taşınarak 1895 yılında İstanbul da basıldı.
- İzmir Ticaret ve Sanayi Borsası Nizamnamesi "21 Ocak 1895"te yayımlandı
- Saat Kulesi 1901'de Sait Paşa tarafından inşa ettirildi
- İzmir Ticaret, Ziraat ve Sanayi Odası 1 Ağustos 1904'te açıldı
- Atatürk'ün İzmir'e ilk gelişi, Şubat 1905'te Şam'a sürgüne giderken uğraması olmuştur
- Asansör 1907'de Nesim Levi tarafından İnşa ettirildi
- Türkiye de kendisine sosyalist sıfatını yakıştıran ilk yayın İzmir ;de Kasım 1908 de yayınlanmaya başlayan Kave gazetesidir.
- Hilal-i Ahmer İzmir Şubesi 1908'de çalışmaya başladı
- 1908'de Vatan yahut Silistre İzmir'de ilk kez oynandı
- Kramer Kardeşlerin Pathe Freres Sinamatografi İzmir'de açılan ilk sinemadır.1909'da hizmete girmiştir
- İlk Türk tiyatro topluluğu Sahn-i Bedayi Milli Tiyatro Heyeti Nisan 1911'de Ahmet Cevdet Efendi yönetiminde kuruldu
- İzmir'in ilk futbol takımı 1912'de Karşıyaka'da kuruldu
- İzmir Milli Kütüphanesi 23 Haziran 1912'de 2nci Beyler Sokağı'nda Salepçizade konağının selamlık bölümünde açıldı
- İzmir Müdafaa-i Hukuk-u Osmaniye Cemiyeti 1 aralık 1918'de ilk resmi kuruluşu yapılan sivil kuruluştur
- 15. 05. 1919 Kurtuluş savaşının ilk kurşunu izmir de atıldı.
- Mart 1920 sonunda kurulan Teşvik-i Maarif Cemiyeti işgalden sonra İzmir'de kurulan ilk örgüttür
- Atatürk'ün İzmir'de 20 gün kaldığı en uzun gelişi ise 10 Eylül 1922'de kentin kurtarılışı sırasına rastlar
- İzmir in kurtuluşundan sonraki ilk eğitim müdürlüğüne 14 Eylül 1922 tarihinde Vasıf Çınar atandı.
- İlk TYürk kadın sanatçısı Bedia Muvahhit Mustafa Kemal'in önünde ilk oyununu 25 Temmuz 1923'te İzmir'de gerçekleştirdi
- ...09 1923 İlk işçi gazetesi Emek yayınlandı.
- Darülbedayi ilk Anadolu turnesini 1923 yılında İzmir'de gerçekleştirdi
- 03. 12. 1923 Mübadele sonrası ilk göçmen kafilesi geldi.
- İlk kez düzenlenen İzmir İktisat Kongresi Şubat 1923'te gerçekleşti
- İzmir'de hanımlara ilk tiyatro 25 Temmuz 1923'te gösterildi
- 1923 de Darülbedayi ilk turnesi için İzmir e geldi.
- 16. 11. 1924 Cumhuriyet döneminin ilk belediye seçimleri başladı.
- Türkiye'de ilk Alman Konsolosluğu İzmir'de kuruldu.19/04/1924'de Wilhelm Padel atandı
- İlk Avcılık ve Atıcılık Klübü 1925'te Necmettin Slem tarafından kuruldu
- 1927 de İzmir in ilk Trafik Müdürlüğüne Münir Daldal atandı.
- İlk atletizm yarışı Kızılçullu'da 1928'de yapıldı
- 01. 03. 1930 Türkiye nin ilk bağımsız kooperatif dergisi Türk Kooperatifçisi yayınlanmaya başladı.
- 19. 10. 1930 İlk çok partili belediye seçimleri sonuçlandı.
- İlk sayısı 1 mart 1930 yayımlanan Türk Kooperatifçisi dergisi Türkiye'de yayımlanan ilk bağımsız kooperatif dergisidir
- İzmir'de ilk palmiye 28 Temmuz 1932'de dikildi
- Atatürk anıtı 28 temmuz 1932'de Dr.Behçet Uz tarafından açıldı
- İlk gazoz 1932'de Ahmet Yalçıner tarafından Tire'de imal edilip satışa sunuldu
- Sendika adını kullanan ilk örgüt 1932'de kuruldu
- 1933 de Türkiye de ilk kez belediye zabıtası memurları kursu açıldı.
- İzmir'de şişelenmiş ilk sütü 1934-1935 yıllarında Mustafa Efendi evlere dağıttı
- İzmir'de ilk buzdolabı reklamı "Frigdaire" markasıyla 20 mayıs 1935'te Yeni Asır'da yayımlandı
- -- 02. 1935 İlk Beş Yıllık Mesai ve İmar Programı Belediye Meclisi'ne sunuldu.
- Türkiye nin ilk kadın milletvekili Benal Nevzat İzmir den milletvekili seçilerek 1935 yılında parlamentoya girdi.
- 1935 de Türkiye de ilk deterjan üretimi Tursil markası ile İzmir de gerçekleştirildi.
- 1936 da İzmir de ilk minder güreşi yapıldı.
- Fuar 1936'da ilk kez açıldı
- İzmir Fuarı 20 Ağustos 1937'de ilk kez uluslar arası olarak açıldı
- Fuardaki paraşüt kulesi 1937'de tamamlanarak Türk Hava Kurumu'na armağan edildi
- İzmir'de sanat alanında basılan ilk sahne bilet 15 Ocak 1940'da Karşıyaka Melek Sinemasın'da Erzincan deprem felaketzedeleri yararına Karşıyaka Halkevi müzik kolunun düzenlediği konserde satılmıştır
- İzmir'in maaşlı ilk taşra muhabiri 1949-1950 yıllarında "Demokrat İzmir" gazetesine Kemalpaşa'dan haberler yazan Kemal Ormancıoğlu'dur
- Mart 1941 Devlet Deniz Yolları İzmir Şube Müdürlüğü nün aldığı karar gereğince Karşıyaka ya Sefer yapan vapurların deniz rengine boyatılmasına ilk olarak Bayraklı vapuru ile Başlandı.
- 1943 de Belediye bandosu kuruldu.
- 1943 de Fuar hayvanat bahçesine ilk kez bir kaplan getirildi.
- 28. 02. 1946 İzmir şehir Tiyatrosu ilk oyununu sergiledi.
- İlk huzurevi 1946'da açıldı
- 1nci İzmir Şehir Tiyatrosu Avni Dilligil yönetiminde 28 Şubat 1946'da ilk oyununu sergiledi
- 1948 de İzmir radyosu kuruldu.
- 22. 07. 1950 Hürriyet, uhuvvet,Adalet ve Müsavat adları verilen İzmir in ilk dördüzleri doğdu.
- 21. 03. 1951 İzmir radyosu sürekli yayınına başladı.
- 06. 09. 1952 Türk İş'in 1. Genel Kurulu İzmir de yapıldı.
- İzmir de görevi sırasında ölen ilk vali Muzaffer Tuğsavul'dur. 23 Nisan 1952 gecesi Sakız dan helen Yunan kuruluna Kadifekale Gazinosunda verdiği ziyafet sırasında kalp krizi geçirerek ölmüştür.
- 24. 09. 1952 Ülküspor Atina da Etnikos Astır ile oynadığı maçta Avrupa da ilk gece maçını oynayan ilk Türk takımı oldu.
- 1953 de Türkiye nin ilk sesli şiir dergisi Nahit Ulvi Akgün tarafından açıldı.
- Türkiye'de ağları delen ilk gol,21 Ekim 1956'da İzmir Alsancak Stadyumu'nda oynanan maçta Karşıyaka'lı Selim'in oyunun 71.dakikasında Altay'a attığı goldür
- 1959 da İlk otomobilli gezginler Miroslav Zikmund ve Jiri Hanzelka İzmir e geldiler.
- Kan merkezi 1960'da hizmete girdi
- 1966 da İzmir in ilk saunası Karşıyaka da Arabacılar Sokağı nda açıldı.
- 06. 10. 1971 Türkiye de ilk kez düzenlenen Akdeniz Oyunları izmir de başladı.
- 15. 05. 1974 İlk Kuşun Anıtı açıldı.
- 15. 09. 1975 İzmir senfoni Orkestrası ilk konserini verdi.
- 1976 da Tansaş ın ilk adımı olan Tanzim satış mağazası açıldı.
- 1 Temmuz 1978'de Nato Komutanlığına atanan Vecihi Akın,ABD'li komutanlardan sonra bu göreve atanan ilk Türk subayıdır
- Dünya Kadet Şampiyonası Türkiye'de ilk kez Çeşme'de 1980 yılında düzenlendi
- 1983 de Türkiye nin ilk profesyonel halkla ilişkiler şirketi HİSDAŞ kuruldu.
- 07. 07. 1987 İzmir de ilk kez düzenlenen İzmir Uluslararası Kültür ve sanat Festivali başladı.
- 18. 04. 1989 Türkiye nin ilk tüp bebeği Ece doğdu.
- 17. 02. 1998 İlk Kadın savaş pilotları Çiğli 2. Ana Jet üssü uçuş eğitim merkezinde eğitime başladılar
- Türkiye de ilk Kata şampiyonası 19 Ağustos 2001 tarihinde İzmir de yapıldı.
- Gülşen Geriş, Türkiye nin ilk bayan zabıta amiri olarak 5 Ocak 2001 tarihinde İzmir de göreve başladı.
- İzmirli Nafiz Zorlu ve Salvador Assael, Kasım 2001 de Amerika da düzenlenen Blue Ribbon briç turnuvasında birinci oldular.
Diğer Bazı İlkler
- Dünyanın tümü mermerden yapılan ilk tapınağı Efes'te yapıldı
- İzmir'li ilk kadın piyanist Mihter Çelebi'dir
- İzmir'in ilk makina ithalatçıları Penetti ve Pariente aileleridir
- İlk kütüphaneyi Giritli Ali Refet Efendi kurmuştur
- İzmir'de ilk Türk Eczanesi Kadızade Hüseyin Rıfat Efendi'nin Şifa Eczanesi'dir
- Türkiye'de ilk gece futbol maçı İzmir'in Ödemiş ilçesinin Adagüme köyünde Adagüme-Bademye köyleri arasında yapılan karşılaşmadır
- İzmir in ilk asfalt caddesi Gazi Osman Paşa Bulvarı dır.
- İ.Ö.7.Yüzyılın ikinci yarısı Helen dünyasının en eski geometrik planlı kenti İzmir'dir
- Mondros Ateşkesi'nden sonra Anadolu'da kurulan ilk direniş örgütü İzmir Müdafaa-i Hukuk-u Osmaniye Cemiyetidir
- İlk Türk meslek okulu Halil Rıfat Paşa tarafından Hamidiye Mekteb-i Sanayii adı ile kuruldu
- İzmir'in ilk bulvarı Fevzipaşa bulvarıdır.
İzmir araştırmacıları ve tarihçileri Hacer & Yavuz Özmakas'a bu çalışmaları için çok teşekkür ederim. Kendilerinin İzmir hakkında çok değerli araştırma kitapları bulunmaktadır.
|
